Kahverengi kokarca ekonomik tehdit haline geldi'
Gürcistan'dan Karadeniz bölgesine yayıldığı belirtilen kahverengi kokarca başta fındık olmak üzere birçok tarımsal üretim için ekonomik tehdit haline geldi.
Gürcistan'dan Karadeniz bölgesine yayıldığı belirtilen kahverengi kokarca başta fındık olmak üzere birçok tarımsal üretim için ekonomik tehdit haline geldi.
Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Başkanı Şemsi Bayraktar, yaptığı açıklamada, Türkiye'nin dünyanın en önemli fındık üreticisi konumunda olduğunu belirterek, "ancak üreticinin çilesi bitmiyor" dedi. Bayraktar, şunları kaydetti:
"Kahverengi kokarca zararlısı stratejik öneme sahip fındıkta son yılların en önemli sorunu haline geldi. 2017 yılında Gürcistan’dan yayılarak Borçka ilçesinde görülen kahverengi kokarca zararlısı bugün tüm Karadeniz bölgesinde tarımsal üretimi tehdit ediyor.
Yeşil aksama sahip 300’den fazla ürüne zarar veren bu zararlı geçim kaynağı fındık olan çiftçilerimizin gelirini doğrudan etkilemeye başladı. Dünyada muadili olmayan ve küresel pazarda eşsiz bir konuma sahip olan Türk fındığının geleceği bu zararlının kontrol altına alınmaması halinde tehlikeye girecektir. Bu durumdan sadece üreticilerimiz değil sanayicilerimiz, ihracatçılarımız kısacası ülke ekonomimiz etkilenecek, ağır bir bedel ödeyecektir.”
"Üretici fiyatları aşağı çekildi"
Tüm uyarılara rağmen tehlikenin ciddiyetinin tam kavranamadığını belirten Bayraktar, şu bilgileri paylaştı:
"Geçen yıl kahverengi kokarcanın fındığa verdiği zarar yüzde 25’i buldu. Verimin yanında randımanı da düşürdüğü için giderek artan zararın boyutları üreticilerimizi mağdur ediyor. Bu zararlının neden olduğu kayıplar nedeniyle bu yıl randımanda yüzde 30-35 oranında düşüşün yanı sıra küflü ve çürük oranlarında da yüzde 40’a varan oranda artış oldu. Bu kayıplar nedeniyle pek çok üreticimiz fındığını satamadı.
Tedbir alınmadığında kahverengi kokarcanın vereceği zararın yüzde 50 ila 75 arasında olacağı tahmin ediliyor. Bu durum 2 milyar doların üzerinde ihracat geliri sağlayan fındık sektöründe telafisi imkansız zararlara yol açabilir.
Rekolte düşük olmasına rağmen kokarca zararlısı bahane edilerek fındık alım fiyatları düşürülüyor. Piyasada teşekkül eden fiyatlar Toprak Mahsulleri Ofisinin açıkladığı fındık fiyatının çok altındadır.
Ekonomik tehdit
Kahverengi kokarca yalnızca tarımsal üretimi değil, aynı zamanda Türk tarımının ekonomik istikrarını da tehdit eder hale geldi. Nisan ayında kışladıkları yerden çıkarak yayılan bu zararlı karanfil oluşumundan başlayarak fındığa zarar veriyor, çürümeye ve dökülmelere neden oluyor.
Hasat aşamasına kadar yaptığı zararlar ile fındıkta iç çürüklüğüne, tadında acımaya, küflenmeye ve depolamada firenin artmasına kadar pek çok ekonomik kayba neden oluyor."
Bayraktar, kahverengi kokarca zararlısına karşı Tarım ve Orman Bakanlığı öncülüğünde 2023-2025 yıllarını kapsayan Kahverengi Kokarca Eylem Planı hazırlayarak uygulamaya konulduğunu belirterek, yüksek maliyet artışlarının üreticinin mücadele etmesine engel oluşturduğunu söyledi.
Bayraktar, kahverengi kokarca sadece fındıkta değil 300’den fazla ürünü etkileyen bir zararlı olduğunu belirterek, kışı tarım alanların dışında geçiren bu zararlıya karşı topyekun mücadele edilmesini ve çiftçiye gerekli mali desteğin sağlanmasını istedi.