Enflasyon ve gelir vergisi adaletsizliği ücretleri eritti

DİSK-AR’ın araştırmasına göre “Enflasyon ve gelir vergisi adaletsizliği işçi ücretlerinde 1,2 trilyonu aşkın ücreti eritti.

Araştırma kapsamında incelenen vergi yüküne dolaylı vergiler (tüketim vergileri) dahil değil. Tüketimden alınan vergiler alım gücünü eriten ve enflasyonu artıran bir diğer faktördür.

Rapora göre, “Daha yılın yarısında ayında birikimli olarak 1,2 trilyon TL’yi bulan bu erime işçilerden varlıklı kesimlere ciddi bir gelir transferi anlamına geliyor. Enflasyon ve gelir vergisi adaletsizliği nedeniyle işçi sınıfının 1 trilyon 167 milyon liralık ücreti eridi.”

“Adaletsiz vergi sistemi gelir eşitsizliğini daha da derinleştirmekte ve ücret gelirleri üzerindeki yükü artırmaktadır” denilen raporda, işçilerin harcanabilir net ücretleri, enflasyon karşısında korunması gereken düzeyin hızla altına düştüğü ifade ediliyor.

Ortalama işçi ücretinde t kayıplar

“Enflasyon ile gelir-damga vergisi ve kesintilerin işçi ücretlerinde yarattığı toplam kayıp devasa boyutlara ulaşıyor” denilen rapora göre, “ele geçen harcanabilir ücretler önce vergi ve kesinti yükünü nedeniyle düşürüyor, ardından enflasyonun etkisiyle alım gücünü eriyor .”

Raporda şu tespit ve değerlendirmeler yer alıyor:

“SGK verilerine göre Ocak, Şubat, Mart ve Nisan 2026’da işçi ücreti ortalama günlük brüt 2.170 TL’dir. Böylece aylık ortalama işçi brüt ücreti 65.099 TL olmaktadır. Sigortalı işçi sayısı ise 17 milyon 23 bindir. İşçilerin 2026’nın altıncı ayında vergilerden (gelir ve damga) kaynaklı ücret erimesi birikimli olarak 553,8 milyar TL’dir.

Ocak- Haziran 2026’da enflasyon nedeniyle parasal kayıp ise tüm sigortalı işçiler için toplam 613,7 milyar TL’yi bulmaktadır. Böylece 2026 yılının altıncı ayında enflasyonun ve gelir vergisinin sigortalı tüm işçilere toplam birikimli parasal/nominal faturası 1,2 trilyon TL’ye yaklaşmaktadır.

Ocak-Haziran 2026’da birikimli olarak 1,2 trilyon TL olarak gerçekleşen işçilerin toplam vergi ve enflasyon nedeniyle yaşadığı nominal kaybı, geçen yılın aynı döneminde 798,4 milyar TL düzeyindeydi. Böylece işçilerin kümülatif toplam vergi ve enflasyon kaybı bir yıllık dönemde yüzde 46,2 artış gösterdi. Ocak-Haziran 2025’te 426,9 milyar TL olan birikimli toplam parasal enflasyon kaybı yüzde 43,8 artışla Haziran 2026’da birikimli toplam 613,7 milyar TL olarak gerçekleşti.

Haziran 2025’te 371,6 milyar TL olan birikimli toplam damga ve gelir vergisi kaybı ise vergi sistemindeki adaletsizliğin büyümesi nedeniyle Haziran 2026’da yüzde 49 arttı ve 553,8 milyar TL oldu. Böylece Haziran 2025’te 798,4 milyar TL olan işçilerin altı aylık birikimli toplam enflasyon ve vergi kaybı, Haziran 2026’da 1,46 kat artarak 1,2 trilyon TL oldu.”

Ortalama işçi ücretinde bireysel/tekil kayıplar

Enflasyon ve gelir vergisi yükündeki artış işçilerin ücretlerini bireysel/tekil olarak da aşındırdığı ifade edilen raporda, şu veriler paylaşılıyor:

“Sigortalı işçiler için ortalama aylık brüt giydirilmiş ücret Ocak-Haziran 2026’da ortalama 65.099 TL olarak kabul edilmiştir. Bu ücretler 2026’nın nisan ayında ücretin bir üst vergi dilimine girmesiyle Haziran 2026’da da hem vergi takozu hem de enflasyon sebebiyle nominal olarak eridi.

Haziran 2026’da 65.099 TL’lik brüt ortalama ücretin gelir ve damga vergisi sebebiyle tekil kaybı 7.099 TL olarak gerçekleşti. Bunun ardından Haziran 2026’da yüzde 17,76 olarak açıklanan altı aylık enflasyon karşısında ise ortalama işçi ücretinin bireysel tekil nominal kaybı 9.058 TL oldu. Böylece 65.099 TL’lik brüt ücretin 16.157 TL’si yılın altıncı ayında gelir ile damga vergisi ve enflasyon nedeniyle gitti.

65.099 TL’lik brüt ücrette kesintiler de dahil edildiğinde vergi ve kesinti kaybı 25.922 TL olmakta ve nominal net ücret 48.235 TL’ye gerilemektedir. Yüzde 17,76’lık altı aylık enflasyon sonrası ise ücret nominal 39.177 TL’ye kadar gerilemektedir. Böylece işçilerin yılın daha yarısında ayında ücretlerinin yüzde 38,8’i vergi, kesinti ve enflasyona gitmektedir. Başka bir deyişle, işçiler haziran ayının 30 gününün en az 12 gününü vergi, kesinti ve enflasyon için çalışmıştır.

2024’te yılda bir kez belirlenen asgari ücrete 2025 yılında da ikinci bir artış uygulanmadı. 2025 yılı asgari ücreti de 2025 yıl sonu enflasyon oranının ve Kasım 2025 açlık sınırının altında, yüzde 27’lik bir artışla brüt 33.030 TL ve net 28.075,50 TL olarak belirlendi. 2026 yılı asgari ücretinin 2025 yıllık enflasyonundan düşük belirlenmesi ücretle çalışanları kayba uğrattı.”

Asgari ücrette yaşanan kayıplar

Asgari ücretle çalışan bir işçinin durumunun da ele alındığı raporda, asgari ücretlinin kayıplarına ilişkin şu tespitler yer alıyor:

“2026 asgari ücreti brüt 33.030 TL olarak belirlendi. Asgari ücret gelir vergisinden istisna olsa da 4.955 TL tutarında SGK ve işsizlik sigortası primi kesintileri söz konusudur. Böylece kesintiler sonrası asgari ücret net 28.076 TL olmaktadır.

TÜİK verilerine göre Haziran 2026 altı aylık resmi enflasyon (TÜFE) oranı yüzde 17,76 olarak gerçekleşmiştir. Böylece net asgari ücretin enflasyona göre parasal kaybı daha işçinin cebine girmeden 4.986 TL olmuştur. Asgari ücret, Haziran 2026’da alım gücü 23.089 TL’ye gerilemiştir (Tablo 3, Grafik 4). 33.030 TL’lik brüt asgari ücrette Haziran 2026’da kesinti, enflasyon ve vergi nedeniyle yaşanan parasal kayıp 9.941 TL olmuştur.

Asgari ücretin Ocak 2026 döneminde enflasyon nedeniyle kaybı ise 1.359 TL idi. Ocak- Haziran 2026 arasındaki 6 aylık dönemde asgari ücrette vergi, kesinti ve enflasyon nedeniyle yaşanan toplam parasal kayıp 49.896 TL’dir (Tablo 4). Böylece asgari ücret yılın ilk 6 ayında enflasyon ile vergi ve prim kesintisi sebebiyle toplam yüzde 25,2 erimiştir.”

Raporda, “Asgari ücrete Temmuz 2026’da ara zam yapılmaması hem asgari ücrette hem de tüm ücretlerde kayıpları büyütecektir” deniliyor.